Истиқлолияти давлатӣ барои ҳар миллат на танҳо рамзи озодӣ ва давлатдорӣ, балки имкони мустақилона интихоб намудани роҳи рушди сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоии кишвар мебошад. Дар ҷаҳони имрӯз, ки технология бо суръати бесобиқа ба тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ворид мешавад, таҳкими истиқлолияти миллӣ бидуни бунёди иқтисодиёти муосир, рақобатпазир ва рақамӣ дигар тасаввурнопазир аст.

Дар солҳои соҳибистиқлолӣ Тоҷикистон роҳи бузурги давлатсозӣ ва давлатдории миллиро тай намуда, аз марҳилаи барқарорсозии иқтисоди миллӣ ба марҳилаи рушди устувор ва татбиқи ҳадафҳои стратегии худ қадам гузошт. Имрӯз дар баробари таъмини рушди иқтисодӣ, рақамисозии иқтисодиёт ҳамчун яке аз самтҳои муҳими пешрафти кишвар аҳамияти бештар пайдо мекунад.

Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайваста таъкид менамоянд, ки истифодаи васеи технологияҳои муосир ва гузариш ба иқтисоди рақамӣ аз талаботи муҳими замони нав мебошад. Дар шароити рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ рақамисозӣ ба яке аз омилҳои асосии баланд бардоштани самаранокии иқтисодиёт, шаффофияти идоракунӣ ва беҳтар гардидани сатҳи хизматрасонӣ табдил ёфтааст.

Имрӯз ҷаҳониён ба марҳилаи нави рушд - иқтисодиёти донишбунёд ва рақамӣ ворид шудаанд. Маълумот, дониш, технология ва зеҳни инсонӣ ба муҳимтарин сармояи рушди давлатҳо табдил ёфтаанд. Аз ҳамин нигоҳ, рақамисозии иқтисодиёт барои Тоҷикистони соҳибистиқлол танҳо як равияи нави рушд нест, балки воситаи муҳими таҳкими иқтидори иқтисодӣ ва истиқлолияти миллӣ мебошад.

Рақамисозии хизматрасониҳои давлатӣ, рушди пардохтҳои ғайринақдӣ, бонкдории электронӣ, тиҷорати рақамӣ ва технологияҳои иттилоотӣ метавонад ба баланд шудани самаранокии иқтисодиёт, шаффофияти муносибатҳои молиявӣ ва беҳтар гардидани сифати хизматрасонӣ мусоидат намояд.

Воқеият он аст, ки рақамисозӣ маънои танҳо бо компютер таъмин намудани муассисаҳо ё гузаронидани ҳуҷҷатгузорӣ ба шакли электронӣ надорад. Ин, пеш аз ҳама, тағйири тарзи тафаккур ва муносибат ба идоракунӣ, истеҳсолот, соҳибкорӣ ва хизматрасонӣ мебошад. Иқтисоди рақамӣ талаб мекунад, ки қарорҳо дар асоси дониш, таҳлили дақиқ ва истифодаи самараноки маълумот қабул карда шаванд.

Муҳимтар аз ҳама, рақамисозӣ метавонад барои таҳкими истиқлолияти иқтисодӣ хизмат кунад. Давлате, ки иқтисодиёти самаранок, низоми муосири идоракунӣ ва кадрҳои соҳибдониши миллӣ дорад, дар ҳифз ва татбиқи манфиатҳои стратегии худ имкониятҳои бештар пайдо мекунад.

Дар ҷаҳони муосир истиқлолияти воқеӣ танҳо бо марзу бум муайян намегардад. Он бо иқтидори иқтисодӣ, илмӣ, зеҳнӣ ва технологӣ низ устувор мешавад. Аз ин рӯ, рушди технологияҳои рақамӣ ва омодасозии мутахассисони соҳибихтисос бояд ҳамчун қисми муҳими сиёсати таҳкими давлатдории миллӣ арзёбӣ гардад.

Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷавононро неруи созандаи ҷомеа ва ояндаи давлат дониста, пайваста ба масъалаи баланд бардоштани сатҳи дониш, касбомӯзӣ ва истифодаи технологияҳои муосир таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамоянд. Зеро маҳз ҷавонони соҳибдониш ва дорои ҷаҳонбинии нав метавонанд неруи асосии пешбурди иқтисоди рақамӣ ва рушди минбаъдаи кишвар бошанд.

Дар ин раванд рисолати муассисаҳои таҳсилоти олӣ, бахусус Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон, хеле муҳим мебошад. Донишгоҳ дар тӯли 30 соли фаъолияти худ ҳамчун яке аз марказҳои омодасозии кадрҳои соҳаҳои молия, иқтисод, идоракунӣ ва дигар бахшҳои иқтисоди миллӣ саҳми арзандаи худро гузоштааст.

Имрӯз талаботи замон дар назди донишгоҳ вазифаҳои нав мегузорад. Иқтисодчии асри XXI бояд на танҳо донишҳои анъанавии иқтисодиву молиявӣ дошта бошад, балки бо технологияҳои иттилоотӣ, таҳлили маълумот, хизматрасониҳои рақамӣ ва равандҳои нави иқтисоди ҷаҳонӣ низ ошно бошад.

Дар ҳамин ҷо пайванди маънавии ду санаи муҳим: 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 30-солагии таъсисёбии Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон  равшан эҳсос мешавад. Истиқлолият барои рушди муассисаҳои миллӣ фазои мусоид фароҳам овард ва муассисаҳои таҳсилоти олӣ, аз ҷумла донишгоҳи мо, дар навбати худ ба таҳкими иқтидори зеҳнӣ ва кадрии давлат саҳми арзанда гузоштанд.

Рақамисозӣ ҳамчунин метавонад ба таҳкими шаффофият ва самаранокии идоракунии давлатӣ мусоидат намояд. Кам гардидани расмиёти зиёдатӣ, рушди хизматрасониҳои электронӣ ва истифодаи технологияҳои нав имкон медиҳад, ки сифати хизматрасонӣ баланд бардошта шуда, робитаи давлат ва ҷомеа боз ҳам беҳтар гардад.

Дар баробари ин, рушди иқтисоди рақамӣ масъулияти бузургро низ тақозо мекунад. Ҳар қадар ҷомеа бештар ба технология такя кунад, ҳамон қадар масъалаҳои ҳифзи маълумот, амнияти иттилоотӣ ва омодасозии мутахассисони миллӣ аҳамияти бештар пайдо мекунанд. Дар ҷаҳони муосир амнияти рақамӣ низ ба ҷузъи муҳими амнияти миллӣ табдил ёфтааст. Аз ин рӯ, таҳкими истиқлолияти давлатӣ дар замони муосир танҳо ба рушди иқтисоди анъанавӣ маҳдуд намешавад. Истиқлолияти воқеӣ ҳоло ба иқтидори илмӣ, технологӣ, зеҳнӣ ва рақамии миллат низ вобаста мебошад.

Имрӯз Тоҷикистони соҳибистиқлол дар марҳилаи нави таърихии рушд қарор дорад. Марҳилае, ки аз ҳар шаҳрванд тафаккури нав, дониш, масъулиятшиносӣ ва ватандӯстии бештар талаб мекунад. Агар насли солҳои аввали истиқлолият вазифаи ҳифзи давлатдорӣ ва таҳкими сулҳу суботро бар дӯш дошт, вазифаи насли имрӯз бунёди Тоҷикистони муосир, рақобатпазир ва рақамӣ мебошад.

Тавре Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид менамоянд, пешрафти давлат аз сатҳи дониш, маърифату ҷаҳонбинии шаҳрвандони он вобастагии мустақим дорад. Аз ин рӯ, сармоягузорӣ ба инсон, дониш, маориф ва технология беҳтарин сармоягузорӣ ба ояндаи миллат ва давлат мебошад.

Дар остонаи таҷлили 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 30-солагии таъсисёбии Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон метавон бо итминон гуфт, ки роҳи рушди минбаъдаи кишвар аз дониш, технология ва неруи инсонӣ мегузарад.

Рақамисозии иқтисодиёт танҳо гузариш ба технологияҳои нав нест. Он гузариш ба сатҳи нави тафаккур, идоракунӣ ва рушди миллӣ мебошад.

Ҳар қадаме, ки имрӯз дар роҳи рақамисозӣ гузошта мешавад, метавонад фардо ба таҳкими иқтисоди миллӣ ва истиқлолияти давлатӣ мусоидат кунад. Ва ҳар ҷавоне, ки имрӯз дониш меомӯзад, метавонад фардо ба яке аз созандагони Тоҷикистони муосир табдил ёбад.

Пас, рақамисозии иқтисодиётро бояд ҳамчун яке аз роҳҳои муҳими таҳкими истиқлолият, боло бурдани иқтидори миллӣ ва таъмини рушди устувори Тоҷикистон арзёбӣ намуд.

Зеро фардои Тоҷикистони соҳибистиқлол ҳар қадар донишбунёд, технологӣ ва рақамӣ бошад, ҳамон қадар иқтидори иқтисодӣ ва пояҳои истиқлолияти давлатии он устувортар хоҳад буд.

 

Кароматуллои МАҲМАДУЛЛОҲ,

эдвайзер оид ба таълими факултети иқтисод ва идоракунии давлатӣ