РОҲИ ПУРИФТИХОРУ ПУРШАРАФ: АЗ СОМОНИЁН ТО ТОҶИКИСТОН
Таърихи ҳар як миллат аз саҳифаҳои гуногуни пурифтихор иборат аст. Миллати тоҷик низ дорои таърихи қадима, фарҳанги бой ва гузаштагони бузург мебошад. Агар ба таърихи халқи тоҷик назар андозем, мебинем, ки аҷдодони мо дар ташаккули давлатдорӣ, рушди илму фарҳанг ва тамаддуни ҷаҳонӣ саҳми арзанда гузоштаанд. Яке аз давраҳои муҳимтарини таърихи мо давраи давлатдории Сомониён ба ҳисоб меравад.
Давлати Сомониён дар асрҳои IX–X яке аз давлатҳои пурқудрати минтақа ба шумор мерафт. Махсусан, дар замони ҳукмронии Исмоили Сомонӣ давлатдорӣ рушд карда, низоми идоракунӣ мустаҳкам гардид. Дар ин давра шаҳрҳои Бухоро ва Самарқанд ба марказҳои муҳими илму фарҳанг табдил ёфтанд. Забони тоҷикӣ ва адабиёти форсу тоҷик низ ба марҳилаи нави рушд ворид шуданд. Шахсиятҳое чун Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ ва Ибни Сино бо осори худ дар таърихи тамаддуни ҷаҳонӣ ҷойгоҳи махсус пайдо карданд.
Ба андешаи ман, аҳаммияти давлати Сомониён танҳо дар қудрати сиёсӣ ва ҳудуди он набуда, балки дар он аст, ки ин давлат барои ҳифзи забон, фарҳанг ва худшиносии миллати тоҷик заминаи муҳим гузошт. Бо гузашти садсолаҳо низ номи Сомониён дар хотираи таърихии мардуми тоҷик боқӣ монд.
Пас аз гузаштани давраҳои гуногуни таърихӣ, миллати тоҷик ҳамеша барои нигоҳ доштани забон, фарҳанг ва арзишҳои миллии худ кӯшиш кардааст. Ниҳоят, 9 сентябри соли 1991 Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Истиқлоли давлатӣ расид. Ин рӯйдод яке аз муҳимтарин воқеаҳои таърихи навини халқи тоҷик мебошад. Зеро истиқлол ба мардуми Тоҷикистон имконият дод, ки соҳиби давлати мустақил бошад ва роҳи ояндаи худро худаш муайян намояд.
Албатта, солҳои аввали истиқлол барои Тоҷикистон осон набуданд. Кишвар бо мушкилоти сиёсӣ ва иқтисодӣ рӯ ба рӯ гардид. Аммо бо гузашти вақт, барқарор гардидани сулҳу субот ва таҳкими ваҳдати миллӣ барои рушди минбаъдаи давлат шароити зарурӣ фароҳам овард.
Имрӯз Тоҷикистон дар соҳаҳои гуногун, аз ҷумла энергетика, саноат, маориф, роҳсозӣ ва иқтисодиёт ба дастовардҳои муайян ноил гардидааст. Бунёди неругоҳҳо, роҳҳои байналмилалӣ, муассисаҳои таълимӣ ва дигар иншооти муҳим аз ҷумлаи қадамҳое мебошанд, ки ба рушди кишвар мусоидат мекунанд.
Ҷолиби диққат аст, ки робитаи таърихии Сомониён бо Тоҷикистони имрӯза дар рамзҳои миллии мо низ дида мешавад. Масалан, пули миллии Тоҷикистон «сомонӣ» ном дорад ва номи Исмоили Сомонӣ ҳамчун рамзи давлатдории тоҷикон эътироф гардидааст. Ин нишон медиҳад, ки мо ба таърихи худ арҷ мегузорем ва аз гузаштагони худ ифтихор мекунем.
Ба назари ман, ҳар як ҷавони тоҷик бояд таърихи миллати худро хуб омӯзад. Зеро шахсе, ки гузаштаи худро намедонад, наметавонад арзиши имрӯзаи худро пурра дарк кунад. Мо бояд аз таҷрибаи гузаштагон сабақ гирифта, бо дониш, меҳнат ва масъулияти шаҳрвандӣ дар пешрафти Тоҷикистони азиз саҳм гузорем.
Хулоса, аз Сомониён то Тоҷикистони соҳибистиқлол роҳи тӯлонии таърихӣ тай шудааст. Ин роҳ ба мо мефаҳмонад, ки давлатдорӣ, истиқлол ва ҳувияти миллӣ арзишҳои бузург мебошанд. Агар гузаштагони мо барои пойдории давлат ва фарҳанги худ хизмат карда бошанд, вазифаи насли имрӯзаи мо ҳифзи истиқлол, таҳкими ваҳдати миллӣ ва обод намудани Ватан аст. Мо бояд бо ифтихор бигӯем, ки соҳиби таърихи пурғановат ва давлати мустақили худ ҳастем.
Мирбобо МИРБОБОЕВ,
донишҷӯйи курси 1-уми ихтисоси
ҳуқуқи иқтисодии факултети менеҷменти иқтисодӣ
Тоҷ
Рус
Eng