Суҳбати ихтисосии сардори шуъбаи иттилоот ва нашрия Муҳаммадалӣ Очилдиев бо сардори шуъбаи дуюм ва бақайдгирии шиносномаҳои донишҷӯёни Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон Болтаева Умеда Мирзоалиевна дар ҳошияи таҷлил аз ҷашни бошукуҳи  35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 30-солагии таъсисёбии донишгоҳ

Ватанро дӯст доштан осон аст, вале бо амали содиқона ин дӯстдорӣ маънои комил пайдо мекунад. Вақте сухан аз ҳифзи марзу буми кишвар, арҷгузорӣ ба муқаддасоти миллӣ, эҳтиром ба қонун, иҷрои қарзи шаҳрвандӣ ва саҳмгузорӣ дар ободии сарзамини аҷдодӣ меравад, ватандӯстӣ аз доираи эҳсос берун шуда, ба меъёри рафтору кирдори инсон табдил меёбад. Маҳз дар ҳамин маврид садоқат аз шиор фарқ мекунад ва ҷавонмардӣ маънои воқеии худро пайдо менамояд.

Имсол, дар остонаи 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 30-солагии таъсисёбии Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон, андеша дар бораи масъулияти насли ҷавон дар назди Ватан аҳамияти хосса дорад. Зеро Истиқлол танҳо дастоварди таърихӣ нест, балки амонатест, ки ҳифзу таҳкими он аз ҳар насл дониш, ирода, худшиносӣ ва садоқат тақозо мекунад. Дар ин раванд тарбияи ватандӯстӣ, баланд бардоштани маърифати ҳуқуқӣ ва ташаккули муносибати бошууронаи ҷавонон ба хизмати ҳарбӣ аз масъалаҳои муҳим ба шумор мераванд.

Хизмати ҳарбӣ дар ин низом ҷойгоҳи хосса дорад. Он на танҳо иҷрои уҳдадории конститутсионӣ, балки мактаби интизом, матонат, ҳамдигарфаҳмӣ ва масъулиятшиносист. Вале садоқат ба Ватан танҳо дар либоси низомӣ зоҳир намешавад: он дар поквиҷдонӣ, меҳнати ҳалол, донишандӯзӣ, эҳтиром ба арзишҳои миллӣ ва иҷрои софдилонаи вазифа низ таҷассум меёбад.

Суҳбати мо бо Болтаева Умеда Мирзоалиевна - сардори шуъбаи дуюм ва бақайдгирии шиносномаҳои донишҷӯёни Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон сари ҳамин мавзуъҳои муҳиму рӯзмарра сурат гирифт, ки муҳтавои онро манзури қазовати хонандагони нуктасанҷ месозем.

- Умеда Мирзоалиевна, имсол мардуми Тоҷикистон 35-солагии Истиқлоли давлатиро дар сатҳи баланд таҷлил намуданд ва тантанаҳои ин ҷашни бошукуҳ идома доранд. Ҳифзи ин дастоварди таърихӣ, пеш аз ҳама, ба сулҳу субот, иқтидори мудофиавии кишвар ва садоқати шаҳрвандон ба Ватан вобаста аст. Шумо нақш ва ҷойгоҳи Сарфармондеҳи олии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ  Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро дар таҳкими Қувваҳои Мусаллаҳ, ҳифзи истиқлолу амнияти миллӣ ва тарбияи ватандӯстии ҷавонон чӣ гуна арзёбӣ мекунед?

- Истиқлол барои ҳар миллат неъмати бузург ва дар айни замон масъулияти таърихист. Ҳифзи он суботи сиёсӣ, ваҳдати миллӣ, неруи қавии мудофиавӣ ва, муҳимтар аз ҳама, эҳсоси баланди ватандӯстиву худшиносии ҳар як шаҳрвандро тақозо мекунад.

Дар ин раванд нақши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сарфармондеҳи олии Қувваҳои Мусаллаҳ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон муҳим мебошад. Бо ба даст омадани Истиқлоли давлатӣ дар назди кишвари мо зарурати таъсис ва таҳкими сохторҳои мустақили мудофиавӣ ба миён омад. Ташаккули Қувваҳои Мусаллаҳи миллӣ, мустаҳкам намудани заминаҳои моддию техникӣ ва фароҳам овардани шароити зарурӣ барои омодагии касбии хизматчиёни ҳарбӣ аз ҷумлаи самтҳои муҳими бунёди давлати соҳибистиқлол ба ҳисоб мераванд.

Таҷрибаи таърихи навини Тоҷикистон собит месозад, ки сулҳу ваҳдат ва суботи ҷомеа арзишҳое мебошанд, ки барои ҳифзи онҳо талоши пайваста зарур аст. Бинобар ин, эҳтиром ба рамзҳои давлатӣ, риояи Конститутсия ва қонунҳо, арҷгузорӣ ба хизматчиёни ҳарбӣ ва дастгирии ҷавононе, ки қарзи шаҳрвандии худро дар назди Ватан иҷро мекунанд, бояд ба ҷузъи ҷудонашавандаи тарбияи насли наврас табдил ёбанд.

Ба андешаи ман, яке аз вазифаҳои муҳими мо - кормандони соҳаи маорифу тарбия ин аст, ки ба ҷавонон моҳияти Истиқлол, арзиши сулҳу оромӣ ва аҳамияти ҳифзи амнияти миллиро бо далелҳои таърихӣ ва мисолҳои ҳаётӣ фаҳмонем. Ҷавон бояд донад, ки Ватан танҳо ҳудуди ҷуғрофӣ нест; он забон, фарҳанг, таърих, оила, сарзамини аҷдодӣ ва ояндаи фарзандони мост.

Махсусан, дар ҳошияи таҷлили ҷашни пурифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатӣ мо бояд ба ҷавонон бештар таъкид намоем, ки донишомӯзӣ, меҳнати ҳалол, риояи қонун ва хизмати содиқона ба давлату миллат шаклҳои муҳими ватандӯстӣ мебошанд. Хизмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳ бошад, барои ҷавонони қобили хизмат ифодаи муҳими иҷрои қарзи конститутсионӣ, масъулиятшиносӣ ва садоқат ба Ватан аст.

Бовар дорам, ки бо тарбияи дурусти маънавию шаҳрвандӣ, баланд бардоштани маърифати сиёсиву ҳуқуқӣ ва таҳкими эҳсоси худшиносии миллӣ метавонем насли ҷавонеро ба камол расонем, ки Истиқлолро на танҳо дастоварди гузашта, балки масъулияти имрӯзу фардои худ донад.

- Ҳамзамон, аз таъсисёбии Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон, ки зодаи даврони Истиқлол аст, 30 сол сипарӣ мегардад. Ба назари Шумо, ин ду санаи муҳим бо тарбияи ватандӯстии ҷавонон чӣ пайвандие доранд?

- Истиқлоли давлатӣ барои ҳар як миллати соҳибдавлат неъмати бебаҳо ва заминаи асосии муайян кардани роҳи мустақилонаи рушди сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ мебошад. Барои мо, шаҳрвандони Тоҷикистон, ҳифзи ин дастоварди таърихӣ на танҳо ифтихор, балки масъулияти бузург низ ҳаст.

Дар зарфи 35 соли соҳибистиқлолӣ кишвари мо роҳи мураккаби таърихиро тай намуда, барои таҳкими давлатдорӣ, таъмини сулҳу субот, рушди иқтисоди миллӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои зиндагии мардум қадамҳои муҳим гузошт. Имрӯз вазифаи ҳар як шаҳрванди ватандӯст аз он иборат аст, ки дар ҳифзи ин дастовардҳо саҳм гузорад.

Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон низ маҳз дар даврони соҳибистиқлолӣ ташаккул ёфта, дар омода намудани мутахассисони соҳибмаълумот ва ба талаботи замон ҷавобгӯ саҳми арзанда мегузорад. Сӣ соли фаъолияти донишгоҳ танҳо як санаи тақвимӣ нест. Ин се даҳсола таърихи ташаккули кадрҳои миллӣ, рушди тафаккури иқтисодӣ ва тарбияи ҷавононест, ки бояд ояндаи давлату миллатро бо донишу малакаи худ созанд.

Ба андешаи ман, маънои аслии таҷлили ин ҷашнҳо маҳз дар ҳамин аст, ки ҳар яки мо бояд аз худ бипурсем, ки барои ободии Ватан, ҳифзи сулҳу субот ва пешрафти Тоҷикистони азиз чӣ кор карда метавонем.

- Бешакк, мафҳуми Ватан барои ҳар инсон азизу муқаддас аст. Биёед, суҳбатамонро бо он об медиҳем, ки аз нигоҳи Шумо садоқату муҳаббат ба Ватан дар зиндагии ҳаррӯзаи шаҳрванд чӣ гуна бояд зоҳир шавад?

- Ватан барои ҳар инсон муқаддастарин мафҳум, сарчашмаи ифтихор, ҳувият ва ҳастии маънавист. Ватан танҳо сарзамине нест, ки инсон дар он ба дунё омадааст. Он забони модарӣ, таърихи гузаштагон, фарҳанги миллӣ, хонавода, хотираи ниёгон ва орзуву умеди наслҳои имрӯзу фардоро дар бар мегирад.

Барои мо, тоҷикон, мафҳуми Ватан бо таърихи чандинҳазорсолаи давлатдорӣ, осори бузургони илму адаб, суннатҳои неки миллӣ ва талошҳои наслҳои гузашта барои ҳифзи забону фарҳанг пайванди ногусастанӣ дорад. Мо меросбари тамаддуне ҳастем, ки дар рушди фарҳанги башарӣ саҳми арзанда гузоштааст. Аз ин рӯ, дӯст доштани Ватан ҳамзамон маънои арҷ гузоштан ба ин мерос ва талош барои идомаи шоистаи онро дорад.

Аммо муҳаббат ба Ватан набояд танҳо эҳсоси ботинӣ ё сухани зебо бошад. Он бояд дар муносибати инсон ба ҷомеа, иҷрои вазифаҳои касбӣ ва шаҳрвандӣ, эҳтиром ба қонун, муносибати ғамхорона ба муҳити зист ва саҳмгузорӣ дар ободии кишвар таҷассум ёбад.

Шаҳрванд метавонад дар ҳар соҳа фаъолият кунад. Агар ӯ кори худро софдилона анҷом диҳад, ба мардум манфиат расонад, ба арзишҳои миллӣ эҳтиром гузорад ва барои пешрафти ҷомеа саҳм гузорад, дар асл ба Ватан хизмат мекунад.

- Шумо дар шуъбаи дуюм ва бақайдгирии шиносномаҳои донишҷӯён фаъолият мекунед. Кори ин сохтор, ки бештар хусусияти маъмурӣ дорад, бо тарбияи ватандӯстӣ ва баланд бардоштани масъулияти шаҳрвандии ҷавонон чӣ иртибот пайдо мекунад?

- Дар назари аввал, фаъолияти шуъбаи мо бештар ба бақайдгирии шиносномаҳо, пешбурди ҳуҷҷатҳои шахсӣ ва баҳисобгирии донишҷӯёни уҳдадори ҳарбӣ марбут аст. Аммо дар асл, ин кор бо риояи қонунгузорӣ, таъмини тартибу низом ва иҷрои уҳдадориҳои шаҳрвандӣ робитаи бевосита дорад.

Мо ҳамарӯза бо донишҷӯёне сарукор дорем, ки дар марҳилаи муҳими ташаккули шахсият қарор доранд. Онҳо бояд на танҳо соҳиби донишҳои касбӣ шаванд, балки ҳуқуқу уҳдадориҳои худро низ донанд ва ба масъалаҳои марбут ба ҳуҷҷатҳои шахсӣ, бақайдгирӣ ва уҳдадориҳои ҳарбӣ муносибати масъулона дошта бошанд.

Дар баробари иҷрои вазифаҳои бевоситаи хизматӣ, мо зарурати риояи қонун, сари вақт ба расмият даровардани ҳуҷҷатҳо ва огоҳ будан аз ҳуқуқу уҳдадориҳои шаҳрвандиро низ таъкид менамоем.

Бақайдгирии дурусти донишҷӯёни уҳдадори ҳарбӣ, сари вақт пешниҳод намудани маълумоти зарурӣ ба комиссариатҳои ҳарбии маҳалли зист ва ба расмият даровардани тағйироти вобаста ба вазъи таҳсили донишҷӯён ба таъмини тартибу низом мусоидат мекунанд.

Ман чунин мешуморам, ки тарбияи масъулиятшиносӣ аз ҳамин корҳо низ оғоз меёбад. Вақте ҷавон мефаҳмад, ки иҷрои саривақтии уҳдадориҳои қонунӣ ва муносибати дуруст ба ҳуҷҷатҳо ҷузъи фарҳанги шаҳрвандист, дар ӯ ҳисси масъулият нисбат ба дигар соҳаҳои зиндагӣ низ тақвият меёбад.

- Айни ҳол маъракаи даъвати тирамоҳии ҷавонон ба хизмати ҳарбӣ идома дорад. Ба назари Шумо, хизмати ҳарбӣ дар ташаккули шахсияти ҷавон ва ҳисси ватандӯстии ӯ чӣ ҷойгоҳ дорад?

- Хизмати ҳарбӣ яке аз шаклҳои муҳими иҷрои қарзи конститутсионии шаҳрванд дар назди Ватан мебошад. Қувваҳои Мусаллаҳ сипари боэътимоди давлат ва кафили ҳифзи истиқлолу тамомияти арзии кишвар ба шумор мераванд. Аз ин рӯ, омодагӣ ба ҳифзи Ватан бояд дар шуури ҳар як ҷавон ҳамчун масъулияти муқаддаси шаҳрвандӣ ташаккул ёбад.

Артиши миллӣ ба ҷавон танҳо тартиби низомӣ ва истифодаи техникаи ҳарбиро намеомӯзонад. Он ҳамчунин мактаби интизом, устуворӣ, тобоварӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳтиром ба ҳамяроқон мебошад. Ҷавон дар чунин муҳит меомӯзад, ки барои расидан ба ҳадафҳои умумӣ манфиати шахсиро бо манфиати ҷомеа ҳамоҳанг созад, ба қоидаҳои муқарраргардида риоя намояд ва дар вазъиятҳои душвор масъулиятро ба дӯш гирад.

Албатта, тарбияи ватандӯстӣ аз оила оғоз меёбад, дар мактаб ташаккул меёбад ва дар донишгоҳу муҳити иҷтимоӣ такмил меёбад. Хизмати ҳарбӣ метавонад ин сифатҳоро боз ҳам мустаҳкам намуда, дар ҷавон ҳисси баланди масъулиятшиносӣ ва садоқат ба давлату миллатро тақвият бахшад.

Мехоҳам таъкид намоям, ки сарбозӣ танҳо пӯшидани либоси низомӣ нест. Он масъулият, садоқат, иродаи қавӣ ва омодагӣ ба иҷрои вазифаҳои ба зиммагирифтаро тақозо мекунад.

Ҳамзамон, ватандӯстӣ танҳо дар хизмати ҳарбӣ маҳдуд намешавад. Ҷавоне, ки хуб таҳсил мекунад, касби худро аз худ менамояд, ба падару модар эҳтиром мегузорад, аз амалҳои ношоиста дурӣ меҷӯяд ва барои пешрафти ҷомеа талош мекунад, низ ба Ватан хизмат мекунад. Муҳим он аст, ки ҳар як инсон дар ҷойи худ масъулиятшинос бошад ва манфиати ҷомеаро дар баробари манфиати шахсӣ дар назар дошта бошад.

Ҷавоне, ки Ватанро дӯст медорад, пеш аз ҳама, бояд барои он муфид бошад. Агар донишҷӯ бо баҳои хуб таҳсил кунад, касби худро аз худ намояд, аз амалҳои ношоиста дурӣ ҷӯяд ва ба ояндаи давлат бетараф набошад, ин ҳам нишонаи ватандӯстист. Хизмати ҳарбӣ бошад, яке аз роҳҳои муҳими зоҳир намудани ин садоқат мебошад.

- Барои он ки ҷавонон хизмати ҳарбиро на танҳо ҳамчун уҳдадории қонунӣ, балки ҳамчун қарзи шаҳрвандӣ қабул кунанд, чӣ бояд кард?

- Ба назари ман, роҳи асосӣ тарбияи пайваста, фаҳмондадиҳии асоснок ва намунаи ибрат аст. Бо ҷавонон бояд самимона суҳбат кард, андешаҳои онҳоро шунид ва ба саволҳояшон посухҳои воқеӣ дод.

Баъзан муносибати ҷавонон ба хизмати ҳарбӣ аз маълумоти нопурра ё тасаввуроте ташаккул меёбад, ки танҳо бар нақлу гуфтори дигарон асос ёфтааст. Дар чунин ҳолатҳо вохӯриҳо бо афсарону сарбозон, суҳбат бо собиқадорони Қувваҳои Мусаллаҳ ва шиносоӣ бо таҷрибаи хизматчиёни ҳарбӣ метавонанд таъсири хуби тарбиявӣ дошта бошанд.

Нақши оила низ хеле муҳим аст. Муҳаббат ба Ватан, эҳтиром ба қонун ва ҳисси масъулият аз муҳити оила оғоз мешаванд. Агар падару модар бо рафтори худ намунаи меҳнатдӯстӣ, ростқавлӣ ва муносибати эҳтиромона ба ҷомеаро нишон диҳанд, фарзанд низ ин арзишҳоро тадриҷан аз худ мекунад.

Донишгоҳҳо низ бояд дар ин раванд саҳми худро гузоранд. Вохӯриҳои маърифатӣ, мизҳои мудаввар, дарсҳои тарбиявӣ ва суҳбатҳои мустақим бо намояндагони сохторҳои дахлдор метавонанд ба ҷавонон барои дарки дурусти моҳияти хизмати ҳарбӣ мусоидат кунанд.

Дар баробари ин, масъалаҳои марбут ба шароити хизмат, ҳифзи ҳуқуқи сарбозон, интизоми ҳарбӣ ва муносибати эҳтиромона ба хизматчиёни ҳарбӣ набояд аз мадди назар дур бошанд. Боварӣ, адолат ва эҳтиром ба ҳуқуқи инсон барои таҳкими эътимоди ҷавонон аҳаммияти калон доранд.

Ҳадаф бояд он бошад, ки ҷавон на танҳо бидонад, ки хизмат кардан зарур аст, балки дарк кунад, ки ҳифзи Ватан арзиши олӣ ва масъулияти шаҳрвандист. Вақте ин андеша ба эътиқоди ботинӣ табдил меёбад, муносибати инсон ба уҳдадориҳои худ низ устувортар мегардад.

- Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва густариши шабакаҳои иҷтимоӣ, ки ҷавонон ҳамарӯза бо иттилооту андешаҳои гуногун рӯ ба рӯ мешаванд, худшиносии миллӣ ва садоқат ба Ватанро чӣ гуна метавон тақвият бахшид?

- Ҷаҳони муосир барои ҷавонон имкониятҳои фаровони омӯзиш, муошират ва рушди шахсиро фароҳам овардааст. Технологияҳои иттилоотӣ метавонанд дар баланд бардоштани сатҳи дониш, шиносоӣ бо дастовардҳои илмӣ ва густариши ҷаҳонбинӣ нақши муҳим бозанд. Аммо истифодаи онҳо бояд огоҳона ва масъулона бошад.

Ҷавон бояд тавонад маълумоти саҳеҳро аз иттилои бардурӯғ, далелро аз овоза ва баҳси созандаро аз даъватҳои иғвоангез фарқ кунад. Барои ин саводи иттилоотӣ, дониши ҳуқуқӣ ва тафаккури интиқодӣ зарур аст.

Ҳамзамон, худшиносии миллӣ бе донистани таъриху фарҳанги худ комил намешавад. Ҷавонон бояд аз роҳи тайкардаи халқи худ, арзиши истиқлол, аҳаммияти сулҳу субот ва саҳми ниёгон дар рушди тамаддун огоҳ бошанд. Ин дониш ба онҳо имкон медиҳад, ки дар баробари ҷаҳони муосир мавқеи мустақил дошта бошанд ва арзишҳои миллиро бошуурона ҳифз намоянд.

Мехоҳам як нуктаро махсус таъкид кунам: ватандӯстӣ маънои онро надорад, ки инсон аз камбудиҳо чашм пӯшад ё саволгузорӣ накунад. Баръакс, ватандӯсти ҳақиқӣ касест, ки мушкилотро дуруст дарк намуда, барои ҳалли онҳо роҳи қонунӣ, созанда ва манфиатбахшро интихоб мекунад.

Мо бояд ба ҷавонон на танҳо дар бораи хатарҳои муҳити иттилоотӣ ҳушдор диҳем, балки ба онҳо роҳи дурусти истифодаи имкониятҳоро низ омӯзонем. Ҷавоне, ки дониш меомӯзад, андешаи мустақил дорад, таърихи худро медонад ва барои ояндааш ҳадаф мегузорад, метавонад ба иттилоот ва таъсирҳои гуногун бо масъулияти бештар муносибат кунад.

- Яке аз рукнҳои муҳими худшиносии миллӣ эҳтиром ба забон, фарҳанг, таърих ва муқаддасоти давлатӣ мебошад. Ин арзишҳо чӣ гуна метавонанд ба ҷузъи ҷудонашавандаи зиндагии ҷавонон табдил ёбанд?

- Забон, фарҳанг, таърих ва муқаддасоти давлатӣ рукнҳои муҳими ҳувияти миллӣ мебошанд. Миллате, ки ба забону фарҳанги худ арҷ мегузорад, таърихи худро меомӯзад ва рамзҳои давлатдориашро эҳтиром мекунад, барои ҳифзи ҳастии маънавӣ ва идомаи роҳи таърихии худ заминаи устувор мегузорад.

Забони давлатӣ барои мо на танҳо воситаи муошират, балки оинаи тафаккур, хотираи таърихӣ ва фарҳанги миллист. Эҳтиром ба забони тоҷикӣ бояд дар гуфтору навиштор, муҳити оилавӣ, муассисаҳои таълимӣ ва фаъолияти касбии ҳар як шаҳрванд таҷассум ёбад.

Ҳамчунин, эҳтиром ба Парчами давлатӣ, Нишони давлатӣ ва Суруди миллӣ бояд аз дарки маънои онҳо сарчашма гирад. Ин рамзҳо соҳибихтиёрӣ, ваҳдати миллӣ ва мавҷудияти давлати мустақили моро ифода мекунанд.

Ҷавонон бояд донанд, ки эҳтиром ба муқаддасоти миллӣ танҳо иҷрои расму ойин нест. Он ифодаи муносибати бошуурона ба давлат, таърих ва масъулияти шаҳрвандӣ мебошад.

Дар ин замина, омӯзиши осори бузургони илму адаби тоҷик, шиносоӣ бо таърихи давлатдории миллӣ ва эҳтиром ба суннатҳои неки ниёгон нақши муҳим дорад. Агар ин арзишҳо на ба таври расмӣ ё маҷбурӣ, балки бо шарҳу тавзеҳи моҳияти онҳо ба ҷавонон омӯзонида шаванд, муҳаббат ба Ватан ва фарҳанги миллӣ дар қалби онҳо самимонатар реша мегирад.

- Ба андешаи Шумо, рисолати донишгоҳ дар тарбияи мутахассисони ватандӯсту масъулиятшинос аз чӣ иборат аст ва саҳми кормандон дар ин раванд чӣ гуна зоҳир мешавад?

- Донишгоҳ на танҳо муассисаи таълимӣ, балки муҳити ташаккули шахсият, ҷаҳонбинӣ ва мавқеи шаҳрвандии ҷавонон аст. Донишҷӯ дар ин ҷо на танҳо ихтисос меомӯзад, балки ба зиндагии мустақилона омода мешавад, муносибат бо ҷомеаро меомӯзад ва дар бораи масъулияти худ дар назди давлату миллат тасаввуроти амиқтар пайдо мекунад.

Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон дар тӯли фаъолияти худ барои омода намудани мутахассисони соҳаҳои молия, иқтисод, идоракунӣ, баҳисобгирӣ ва дигар самтҳои зарурии иқтисоди миллӣ саҳм гузоштааст. Аммо рисолати муассисаи таҳсилоти олӣ танҳо додани донишҳои касбӣ нест. Мо бояд мутахассисоне тарбия кунем, ки ҳамзамон дорои поквиҷдонӣ, меҳнатдӯстӣ, интизом, масъулияти шаҳрвандӣ ва садоқат ба Ватан бошанд.

Барои мутахассисони ояндаи соҳаҳои молия ва иқтисод ин сифатҳо аҳаммияти махсус доранд. Зеро рушди иқтисоди миллӣ, устувории низоми молиявӣ ва пешрафти иҷтимоии кишвар аз дониш, малака ва муносибати софдилонаи кадрҳо вобастагӣ дорад.

Ман бар он назарам, ки ҳар як корманди донишгоҳ, новобаста аз вазифа ва самти фаъолият, дар пешрафти умумии муассиса саҳми муайян мегузорад. Муҳим он аст, ки инсон вазифаи ба зимма гирифтаашро бо масъулият, софдилона ва дар доираи талаботи қонун иҷро намояд.

Фаъолияти шуъбаи мо низ бо таъмини тартибу низом, пешбурди дурусти ҳуҷҷатгузорӣ ва ҳамкорӣ бо донишҷӯёну сохторҳои дахлдор алоқаманд аст. Шояд чунин кор ҳамеша дар маркази таваҷҷуҳи ҷомеа набошад, аммо барои фаъолияти муназзами донишгоҳ зарур мебошад.

Мо вазифаи худро танҳо иҷрои уҳдадориҳои хизматӣ не, балки саҳм гузоштан дар ташаккули муҳити масъулиятшиносӣ ва эҳтиром ба қонун низ медонем. Дар ин раванд ҳамкории омӯзгорон, падару модарон, садорати факултетҳо ва дигар сохторҳои масъул аҳаммияти калон дорад.

Бовар дорам, ки донишгоҳ дар оянда низ дар баробари омода намудани мутахассисони рақобатпазир, барои ташаккули ҷавонони соҳибмаърифат, худшинос ва ватандӯст саҳми арзанда хоҳад гузошт.

- Дар фаъолияти шуъба масъалаҳои бақайдгирии донишҷӯёни уҳдадори ҳарбӣ низ ҷойгоҳи муҳим доранд. Барои таъмини дурусти ин раванд ва баланд бардоштани масъулияти ҷавонон кадом омилҳоро муҳим мешуморед?

- Пеш аз ҳама, ҳамоҳангии фаъолияти сохторҳои дахлдор ва риояи талаботи қонунгузорӣ муҳим аст. Шуъбаи мо бояд бо садорати факултетҳо, шуъбаи кадрҳо, хобгоҳҳо ва комиссариатҳои ҳарбӣ ҳамкории мунтазам дошта бошад.

Маълумоти вобаста ба қабул, хориҷ, гузариш аз як курс ба курси дигар, рухсатии академӣ, тағйири шакли таҳсил ва дигар ҳолатҳои марбут ба вазъи донишҷӯён бояд сари вақт пешниҳод карда шавад. Ин барои пешгирии иштибоҳ дар ҳуҷҷатгузорӣ ва таъмини саҳеҳии маълумот аҳаммияти калон дорад.

Дар баробари ин, зарур аст, ки донишҷӯёни синни даъватӣ аз ҳуқуқу уҳдадориҳои худ, тартиби бақайдгирӣ ва муҳлатҳои муқарраргардида огоҳ бошанд. Масъалаҳои марбут ба ба таъхир гузоштани муҳлати даъват низ бояд танҳо тибқи асосҳо ва тартиби пешбининамудаи қонунгузорӣ баррасӣ шаванд.

Вазифаи мо аз он иборат аст, ки ҳуҷҷатҳои заруриро дуруст омода намуда, маълумоти воқеиро ба мақомоти дахлдор пешниҳод кунем. Аз ҷониби худи донишҷӯён низ муносибати масъулона, пешниҳоди саривақтии ҳуҷҷатҳо ва риояи тартибот талаб карда мешавад.

Мо ҷонибдори он ҳастем, ки корҳои фаҳмондадиҳӣ пеш аз ҳама хусусияти пешгирикунанда дошта бошанд. Агар ҷавон аз талаботи қонун огоҳ бошад ва сохторҳои масъул низ вазифаҳои худро сари вақт иҷро намоянд, бисёр мушкилотро метавон пешгирӣ кард.

Дар маҷмӯъ, масъулияти шаҳрвандӣ аз донистани қонун ва эҳтиром ба он оғоз меёбад. Ин меъёр бояд ҳам дар фаъолияти ҳар як корманд ва ҳам дар муносибати донишҷӯён ба уҳдадориҳои худ ҷойгоҳи устувор дошта бошад.

- Ба ҷавононе, ки дар ин рӯзҳо ба сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон мераванд, чӣ паёме доред?

- Пеш аз ҳама, ба ҷавонони азиз гуфтаниям, ки ҷавонӣ беҳтарин фурсат барои донишандӯзӣ, ташаккули шахсият ва анҷом додани корҳои шоиста мебошад. Ин фурсатро самаранок истифода баред, касб омӯзед, забонҳои хориҷиро аз худ кунед, ба падару модар эҳтиром гузоред ва барои пешрафти Тоҷикистони азиз талош намоед.

Ба ҷавононе, ки ба хизмати ҳарбӣ мераванд, саломатӣ, иродаи қавӣ, матонат ва сарбаландӣ орзу мекунам. Бигзор ҳар яки онҳо бо дарки баланди масъулият ва ифтихор аз хизмати худ вазифаҳои ба зимма гирифтаашонро софдилона иҷро намоянд. Хизмат ба Ватан шараф аст ва ин шараф бо интизом, садоқат, ҷасорат ва эҳтиром ба қонун арзиши бештар пайдо мекунад.

Ҳамчунин, ба падару модарон муроҷиат намуда, таъкид кардан мехоҳам, ки фарзандонро дар рӯҳияи ватандӯстӣ, ростқавлӣ, эҳтиром ба калонсолон ва масъулиятшиносӣ тарбия намоянд. Муҳаббат ба Ватан аз муҳити оила оғоз мешавад ва дар ҷомеа рушд мекунад.

Мо бояд ба ҷавонони худ эътимод дошта бошем, онҳоро дастгирӣ кунем ва барои донишандӯзӣ, ташаккули ҷаҳонбинӣ ва рушди қобилиятҳояшон шароити мусоид фароҳам оварем. Зеро ояндаи Тоҷикистон ба донишу малака, ирода, худшиносӣ ва садоқати насли ҷавон вобаста аст.

- Ва дар фарҷоми суҳбат, агар хоҳед, ки тамоми андешаҳои худро дар як паём баён намоед, ба ҷавонон чӣ гуфтан мехостед?

- Мехоҳам ба ҳар як ҷавони Тоҷикистон бигӯям: Ватанро дӯст доред, аммо ин муҳаббатро танҳо бо сухан ифода накунед. Бо дониш, меҳнати ҳалол, рафтори шоиста, эҳтиром ба қонун ва муносибати масъулона ба зиндагӣ собит созед, ки фарзанди содиқи ин сарзамин ҳастед.

Ҳар яки мо дар назди Ватан вазифаи худро дорем. Яке бо қалам, дигаре бо дониш, савумӣ бо меҳнат ва касе бо хизмати ҳарбӣ ба кишвар манфиат мерасонад. Муҳим он аст, ки ҳар кас рисолати худро дуруст дарк намуда, онро бо виҷдони пок ва эҳсоси масъулият иҷро кунад.

Ҷавонони азиз, нагузоред, ки мафҳумҳои муқаддаси Ватан, Истиқлол ва ҷавонмардӣ танҳо шиор боқӣ монанд. Онҳоро ба меъёри зиндагии худ табдил диҳед. Дониш омӯзед, иродаи қавӣ дошта бошед, ба решаҳои миллӣ арҷ гузоред ва дар баробари мушкилот мавқеи созандаву устувор интихоб намоед.

Бигзор, барои ҳар яки мо хизмат ба Ватан ифтихори зиндагӣ, масъулияти виҷдон ва шарафи ҷавонмардӣ бошад!

P/S:

Ватан ба ҳар яки мо амонати муқаддас аст. Ҳифзи он танҳо вазифаи сарбози бо силоҳ дар даст истода нест; ҳар касе, ки бо виҷдони пок меҳнат мекунад, дониш меомӯзад, қонунро эҳтиром менамояд ва барои ободии сарзамини худ саҳм мегузорад, дар ҳифзи Ватан масъул аст. Аммо барои ҷавоне, ки ба сафи Қувваҳои Мусаллаҳ мепайвандад, ин масъулият бо маънои хоссаи ҷавонмардӣ, ҷасорат ва садоқат пайванд мегирад.

Истиқлолро ба мерос гирифтан мумкин аст, аммо ҳифзи он аз ҳар насл ирода, матонат ва фидокорӣ мехоҳад. Аз ин рӯ, ҳар ҷавон бояд дарк намояд, ки ояндаи Тоҷикистон на танҳо дар орзуву ниятҳои ӯ, балки дар интихоби имрӯз, дар донишу маърифат, дар меҳнати ҳалол ва дар садоқати амалии ӯ ба Ватан таҷассум меёбад.

35-солагии Истиқлоли давлатӣ ва 30-солагии Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон моро водор месозанд, ки ба роҳи тайкарда назар афканем ва масъулияти худро дар назди фардои кишвар амиқтар дарк намоем.

Зеро Ватанро бо сухан дӯст доштан кам аст, бояд ба он содиқона хизмат кард. Аз Истиқлол ифтихор кардан кофӣ нест, бояд онро ҳифз намуд. Ҷавонмард буданро эълон кардан осон аст, вале ҷавонмардиро бо амал исбот бояд кард! Ин аст, ки хизмат ба Ватан - шарафи ҷавонмардӣ ва садоқат ба Истиқлол - қарзи виҷдониву имонии ҳар шаҳрванди Тоҷикистон бояд бошад.