Истиқлолияти давлатӣ, пеш аз ҳама, имкони мустақилона муайян намудани самтҳои сиёсати дохилӣ ва хориҷии кишварро фароҳам овард. Тоҷикистон ҳамчун давлати соҳибихтиёр тавонист муносибатҳои байналмилалии худро ташаккул дода, бо давлатҳои гуногуни ҷаҳон ҳамкориҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангиро ба роҳ монад.

Дар тӯли 35 сол заминаҳои ҳуқуқӣ ва институтсионалии давлатдорӣ таҳким ёфтанд. Истиқлолият барои эҳёи арзишҳои миллӣ, рушди забон ва фарҳанги миллӣ, таҳкими худшиносӣ ва худогоҳии шаҳрвандӣ имкониятҳои нав фароҳам овард. Ҳамин тариқ, Истиқлолият танҳо мафҳуми сиёсӣ набуда, балки асоси рушди тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа мебошад. Он масъулияти ҳар як шаҳрвандро барои ҳифзи сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва рушди минбаъдаи Ватан зиёд менамояд.

Яке аз хусусиятҳои муҳими даврони соҳибистиқлолӣ густариши корҳои ободонию созандагӣ мебошад. Дар шаҳру ноҳияҳои мамлакат бунёди иншооти гуногуни иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ ба роҳ монда шудааст. Роҳсозӣ ва рушди инфрасохтори нақлиётӣ аз самтҳои муҳими созандагӣ ба ҳисоб меравад.  Сохтмону таҷдиди роҳҳо ба беҳтар гардидани робитаҳои иқтисодии байни минтақаҳо, рушди савдо ва сайёҳӣ ва баланд шудани имкониятҳои нақлиётӣ мусоидат менамояд. Дар шаҳри Душанбе низ дар солҳои соҳибистиқлолӣ як қатор лоиҳаҳои бузурги роҳсозӣ ва инфрасохторӣ амалӣ шудаанд. Аз ҷумла биноҳои баландошиёна бохчаи кудакон муассисаҳои таълими тандурустӣ варзишӣ фарҳанги ва хизматрасониҳо низ вусъат ёфт.

Маориф ҳамчун яке аз соҳаҳои асосии рушди ҷомеа дар даврони истиқлолият мавқеи муҳим пайдо намуд. Бунёди муассисаҳои нави таълимӣ, таҷдиди инфрасохтори мактабҳо, ворид намудани технологияҳои муосир ба раванди таълим ва баланд бардоштани сатҳи омодагии мутахассисон аз ҷумлаи самтҳои муҳими сиёсати иҷтимоӣ мебошанд.    

Ҷомеаи муосир ба мутахассисони дорои дониш, малака ва қобилияти истифодаи технологияҳои рақамӣ ниёз дорад. Аз ин рӯ, рушди маориф бо рушди технологияҳои иттилоотӣ ва коммуникатсионӣ робитаи зич пайдо кардааст.        

Тандурустӣ яке аз самтҳои муҳими сиёсати иҷтимоии давлат ба ҳисоб меравад. Дар солҳои соҳибистиқлолӣ дар мамлакат муассисаҳои нави тиббӣ сохта шуда, марказҳои саломатӣ ва беморхонаҳо таҷдид гардида, таҷҳизоти тиббии муосир истифода мешаванд.

Рушди технологияҳои иттилоотӣ дар тиб низ имкониятҳои нав фароҳам овардааст. Имрӯз коркарди иттилооти тиббӣ, истифодаи таҷҳизоти рақамӣ, ташхиси муосир ва омӯзиши фосилавӣ барои баланд бардоштани сифати хизматрасонии тиббӣ аҳамияти калон доранд.

Дар доираи корҳои созандагӣ ба бунёди муассисаҳои тандурустӣ низ таваҷҷуҳ дода мешавад.  Масалан, тибқи маълумоти расмӣ, дар доираи нақшаҳои ободонии шаҳри Душанбе сохтмони муассисаҳои нави тандурустӣ низ амалӣ гардидааст.

Рушди соҳаи тандурустӣ на танҳо сохтмони биноҳои нав, балки баланд бардоштани сатҳи дониш ва малакаи кормандони тиб, ҷорӣ намудани технологияҳои нав ва беҳтар намудани хизматрасонӣ ба аҳолиро дар бар мегирад. Аз он ҷумла, рушди телемедитсина фазои дастрасии хизматрасониҳои тиббиро васеъ намуда, дар шароити куҳистон таъмини он ба аҳолии дурдаст ва деҳот ниҳояд муҳим аст. Ба андешаи мо «Телемедитсина ба духтурон имкон медиҳад, ки ба беморон дар масофаи дур ёрии тиббӣ расонанд, ки ин барои сокинони ноҳияҳои дурдаст махсусан муҳим аст. Ҷарроҳии роботӣ имкон медиҳад, ки амалиёти мураккабтар ва дақиқтар анҷом дода шавад, ки ин хатари мушкилотро коҳиш медиҳад ва вақти барқароршавии беморонро кўтоҳ мекунад. Истифодаи ТИ дар дорусозӣ имкон медиҳад, ки доруҳо ва усулҳои нави табобатро самараноктар ва зудтар таҳия кунанд.Истифодаи системаҳои идоракунии захираҳои саломатӣ (HRMS) метавонад истифодаи захираҳои соҳаи тандурустӣ, аз қабили доруҳо, таҷҳизоти тиббӣ ва кормандонро оптимизатсия кунад.»

Истифодаи робототехникӣ ва худкор низ қисми асосии ин акси хизматҳои тиббӣ мебошанд, ки мутахассисон қабл аз пешгўии суратҳои дар ҷараёни табобатро баррасӣ мекунанд. Барои нигоҳдории сатҳи маводи тиббӣ ва логистикаи зарурӣ дар беморхонаҳо ва марказҳои тиббӣ, системаҳои худкор метавонанд вақт ва манбаъҳоро ҳатто бештар сарфа кунанд. Илова бар ин, технологияҳои дастрасӣ ба иттилоот дар давоми хизматрасонии тибб хизматҳоро ба беморон беҳтар анҳом медиҳанд, то ба онҳо хизматрасонии муфидтарин, кӯмак кардан дар беморхонаҳо зуд ва бо мақсад истифода шаванд. Масъалаҳои баланд бардоштани шукуҳи сифати хизматрасонӣ ва дар ин замина мувозинате бо механизмҳои инсонӣ ва табобати беморон бо тартиботи хусусӣ вуҷуд дорад, ки ин низ имконияти корҳои сатҳи баландро фароҳам меорад. Ҳатто қарордодҳои байни ҳукуматии давлатӣ, ширкатҳои соҳаи технологият ва муассисаҳои тиббӣ бояд баҳадафҳои аниқ ва ба дастрасии шабакаи глобалӣ зид набошанд, то ҳолатҳое, ки мушкилот ва хатарҳои технологиро дастгирӣ мекунанд, озод шаванд.

35 соли Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар таърихи навини кишвар давраи муҳими давлатсозӣ, сулҳу субот, рушди иқтисодию иҷтимоӣ ва корҳои васеи ободонию созандагӣ мебошад. Дар ин давра дар мамлакат роҳҳо, муассисаҳои таълимӣ, марказҳои тиббӣ, корхонаҳо, иншооти фарҳангиву варзишӣ ва дигар объектҳои иҷтимоӣ сохта ва навсозӣ гардиданд. Рушди илм, маориф, тандурустӣ, энергетика, саноат, фарҳанг ва дигар соҳаҳо ба ташаккули заминаҳои рушди минбаъдаи кишвар мусоидат намуданд.  Манбаъҳои расмии соли 2026 низ 35 соли истиқлолиятро ҳамчун давраи ташаккули давлатдории миллӣ ва густариши корҳои созандагӣ арзёбӣ мекунанд.

Ҷашни 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ моро водор месозад, ки ба роҳи тайкардаи давлат бо эҳсоси масъулият назар намоем. Ҳифзи истиқлолият, таҳкими сулҳу ваҳдат, рушди илм ва маориф, дастгирии ҷавонон, ободонии муҳити зист ва меҳнати созанда вазифаи тамоми ҷомеа мебошад.

Истиқлолият арзиши бузурги миллӣ буда, ободии Ватан натиҷаи меҳнати дастаҷамъонаи мардум мебошад. Аз ин рӯ, ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон бояд бо дониш, меҳнат, фарҳанги баланд ва ҳисси ватандӯстӣ дар рушди минбаъдаи Тоҷикистони соҳибистиқлол саҳм гузорад.

 

Бахтиёр АСЛАМЗОДА,

ассистенти кафедраи низоми иттилоотӣ дар иқтисодиёт