Парчам танҳо матои серанга набуда, он таҷассумгари таърихи пурифтихор, ҳастии миллат, соҳибихтиёрии давлат ва ормонҳои неки мардуми тоҷик мебошад.

Дар таърихи ҳар як миллат рӯйдодҳое ҳастанд, ки марҳилаҳои муайяни замонро инъикос намуда, ҳамчун саҳифаҳои заррини таърих дар хотираи наслҳо боқӣ мемонанд. Қабули Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷумлаи чунин рӯйдодҳои сарнавиштсоз мебошад, ки дар таърихи давлатдории навини тоҷикон мақоми махсус дорад.

Ҳар миллатро бо таърих, фарҳанг, забон, тамаддун ва муқаддасоти миллиаш мешиносанд. Парчами давлатӣ бошад, яке аз нахустин нишонаҳоест, ки соҳибихтиёрӣ, истиқлол ва ҳувияти миллии давлатро ба ҷаҳониён муаррифӣ менамояд. Вақте парчами як кишвар парафшон мешавад, дар он на танҳо номи давлат, балки таърихи гузашта, талошҳои имрӯза ва ормонҳои ояндаи мардум таҷассум меёбанд.

9 сентябри соли 1991 дар таърихи миллати тоҷик саҳифаи нав боз гардид. Ҷумҳурии Тоҷикистон Истиқлоли давлатии худро эълон намуд ва мардуми кишвар ба бунёди давлати мустақили миллӣ қадам гузоштанд. Дар баробари ин рӯйдоди бузург зарурати қабули рамзҳои давлатии нав - Парчам, Нишон ва Суруди миллӣ ба миён омад.

Ниҳоят, 24 ноябри соли 1992, дар Иҷлосияи XVI Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дар Қасри Арбоби шаҳри Хуҷанд баргузор гардид, Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шакли имрӯзааш қабул карда шуд.

Ин падида дар шароити ниҳоят мураккаби сиёсиву иҷтимоии кишвар сурат гирифт. Аз ин рӯ, қабули Парчами давлатӣ танҳо тасдиқи як рамзи расмӣ набуда, ифодаи азми мардум барои нигоҳ доштани давлатдорӣ, ҳифзи арзишҳои миллӣ ва бунёди ояндаи мустақил ба ҳисоб мерафт.

Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз се рахи уфуқӣ - сурх, сафед ва сабз иборат буда, дар қисми марказии он тоҷ ва ҳафт ситораи тиллоӣ ҷой гирифтаанд. Ҳар як ранг ва ҳар як унсури ин рамз дорои маънои хос буда, маҷмуи онҳо таърих, фарҳанг ва ормонҳои миллии моро таҷассум менамояд.

Ранги сурх рамзи муборизаи халқи тоҷик барои озодӣ ва истиқлол, ҷасорат, шуҷоат ва фидокорӣ дар роҳи ҳифзи Ватан мебошад. Он моро ба ёдоварии талошҳои таърихии ниёгон ва қадршиносии истиқлол ҳидоят мекунад.

Ранги сафед рамзи бахту саодат, покиву самимият, умеду орзуҳои нек ва нияти неки мардум аст. Ин ранг ҳамчунин бо пахтакорӣ ва яке аз сарватҳои муҳими табииву иқтисодии кишвар пайванд дорад.

Ранги сабз ифодагари сарсабзиву хуррамӣ, табиати зебои Тоҷикистон, кишоварзӣ, ободонӣ ва саъю талоши мардум барои зиндагии осуда мебошад.

Дар маркази Парчам тоҷи заррин ва ҳафт ситораи дурахшон ҷой гирифтаанд. Тоҷ рамзи давлатдорӣ, соҳибихтиёрӣ ва суннати қадимаи шоҳаншоҳии тоҷикон буда, ба асолати таърихии миллат ишора мекунад. Ҳафт ситора бошад, дар тафсирҳои маъмули рамзшиносӣ бо камолот, бахту саодат ва ормонҳои нек пайванд дода мешаванд.

Ҳамин тавр, Парчами миллӣ бо забони рангҳо ва рамзҳо аз гузаштаи пурифтихор, имрӯз ва ояндаи дурахшони миллати тоҷик қисса мекунад.

Дар сарчашмаҳои таърихӣ аз дирафшҳои қадима, аз ҷумла Дирафши Ковиёнӣ, ёдоварӣ мешавад, ки дар ривоятҳо ва таърихнигории мардуми форсизабон ҷойгоҳи хос дорад.

Дирафши Ковиёнӣ ҳамчун яке аз рамзҳои маъруфи давлатдорӣ дар фарҳанги таърихии мо шинохта мешавад. Он дар достонҳои миллӣ, бахусус «Шоҳнома»-и безаволи Абулқосим Фирдавсӣ, ҷойгоҳи намоён дорад.

Ин пайванди таърихӣ моро водор месозад, ки ба Парчами имрӯза танҳо ҳамчун рамзи давлати муосир назар накунем, балки онро идомаи эҳтиром ба суннатҳои давлатдорӣ ва ҳувияти таърихии миллати тоҷик низ бидонем.

Имрӯз Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар назди муассисаҳои давлатӣ, намояндагиҳои дипломатӣ, созмонҳои байналмилалӣ, майдонҳои варзишӣ ва чорабиниҳои сатҳи ҷаҳонӣ парафшон мегардад.

Ҳар боре ки варзишгарони тоҷик дар мусобиқаҳои байналмилалӣ ба дастоварди арзанда ноил мешаванд ва Парчами миллӣ дар майдонҳои ҷаҳонӣ баланд мешавад, ҳазорон нафар бо эҳсоси ифтихор аз муваффақияти ҳамватанони худ ёд мекунанд.

Парафшонии Парчам дар арсаи байналмилалӣ баёнгари ҳузури Тоҷикистон ҳамчун давлати соҳибистиқлол дар ҷомеаи ҷаҳонӣ мебошад. Он рамзи ваҳдат, дӯстӣ, ҳамбастагӣ ва эҳтироми мутақобили халқҳо низ ба шумор меравад.

Парчам дар баробари муаррифии давлат, ҳар як шаҳрванди онро низ ба ёд меорад, ки ӯ намояндаи як миллат, як фарҳанг ва як Ватани соҳибистиқлол аст.

Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон рамзи ваҳдати миллӣ, соҳибистиқлолӣ, давлатдории миллӣ ва сарбаландии мардуми тоҷик мебошад. Он моро бо гузаштаи пурифтихор мепайвандад, дар замони имрӯз муттаҳид месозад ва ба сӯи ояндаи ободу осуда раҳнамоӣ мекунад.

Бояд ҳамеша дар ёд дошта бошем, ки арзиши Парчам танҳо дар матоъ ва рангҳои он нест. Парчам рамзи давлатест, ки соҳиб дорад; рамзи миллатест, ки таърих дорад; рамзи халқест, ки ба ояндаи худ бовар дорад.

 

Бахтиёр ҶУРАХОНЗОДА,

и.в. дотсенти кафедраи низоми иттилоотӣ-инноватсионии ДДМИТ