Таърихи ҳар як миллат аз саҳифаҳои муҳимми сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ иборат буда, ҳар як марҳилаи он дар ташаккули давлатдорӣ ва муайян намудани самти рушди минбаъдаи кишвар нақши муайян мегузорад. Дар ин раванд, давлатдорӣ ҳамчун низоми ташкили ҳаёти ҷомеа, ҳифзи манфиатҳои миллӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои пешрафти иқтисодиву иҷтимоӣ аҳаммияти махсус дорад.

16 ноябр дар тақвими идҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷойгоҳи хосса дорад. Ин сана бо марҳилаи муҳими ташаккули давлатдории навини кишвар алоқаманд буда, барои бознигарии таҷрибаи таърихӣ, таҳлили равандҳои рушди миллӣ ва муайян намудани вазифаҳои оянда имконияти муносиб фароҳам меорад.

Рӯзи Президент танҳо як санаи тақвимӣ нест, балки фурсатест барои андеша дар бораи арзиши давлатдорӣ, нақши институтҳои давлатӣ, масъулияти шаҳрвандон ва зарурати таҳкими пояҳои иқтисодии мамлакат.

Давлатдорӣ яке аз омилҳои асосии ташаккул ва рушди ҷомеа ба ҳисоб меравад. Маҳз мавҷудияти низоми мукаммали идоракунӣ, заминаи устувори ҳуқуқӣ ва фаъолияти босамари институтҳои давлатӣ барои пешрафти соҳаҳои гуногуни ҳаёти кишвар шароити зарурӣ фароҳам меорад.

Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи соҳибистиқлолӣ марҳилаҳои гуногуни сиёсиву иқтисодиро паси сар намуда, барои ташаккули низоми давлатдории миллӣ ва рушди муносибатҳои иқтисодии муосир замина гузошт.

Дар ин раванд, институти президентӣ ҳамчун ҷузъи муҳими низоми конститутсионии кишвар дар доираи ваколатҳои муайяннамудаи Конститутсия ва қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон амал менамояд.

Таҷрибаи рушди давлатҳои муосир нишон медиҳад, ки барои таъмини пешрафти устувор танҳо доштани захираҳои табиӣ ё имкониятҳои иқтисодӣ кофӣ нест. Самаранокии идоракунӣ, волоияти қонун, шаффофияти фаъолияти ниҳодҳо ва иштироки фаъоли шаҳрвандон низ аҳаммияти калидӣ доранд.

Аз ин рӯ, таҳкими давлатдорӣ бояд бо баланд бардоштани сифати идоракунии давлатӣ, такмили заминаҳои ҳуқуқӣ ва истифодаи самараноки имкониятҳои миллӣ ҳамоҳанг бошад.

Иқтисодиёт яке аз пояҳои асосии иқтидори давлат ба шумор меравад. Сатҳи рушди он ба имкониятҳои иҷтимоӣ, некуаҳволии аҳолӣ ва мавқеи кишвар дар муносибатҳои иқтисодии байналмилалӣ таъсир мерасонад.

Тоҷикистон дорои захираҳои назарраси обу энергетикӣ, имкониятҳои кишоварзӣ, захираҳои маъданӣ ва неруи инсонӣ мебошад. Истифодаи самараноки ин имкониятҳо метавонад барои тақвияти иқтидори истеҳсолӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисоди миллӣ заминаи мусоид фароҳам оварад.

Дар шароити муосир, яке аз масъалаҳои муҳимми иқтисоди кишвар гузариш аз истифодаи одии захираҳо ба истеҳсоли маҳсулоти дорои арзиши иловашуда мебошад. Рушди саноати коркард, дастгирии соҳибкории хурду миёна, ҷалби сармоягузорӣ ва густариши содироти маҳсулоти ватанӣ аз ҷумлаи самтҳое мебошанд, ки метавонанд ба рушди иқтисоди миллӣ мусоидат намоянд.

Ҳамзамон, таъмини амнияти озуқаворӣ, истифодаи оқилонаи захираҳои обу замин ва рушди инфрасохтори нақлиётиву коммуникатсионӣ аз масъалаҳои муҳимми сиёсати иқтисодии кишвар ба ҳисоб мераванд.

Маҳз дар заминаи ҳамоҳангии сиёсати давлатӣ, фаъолияти бахши хусусӣ ва ташаббусҳои шаҳрвандон имконият фароҳам меояд, ки захираҳои мавҷуда ба натиҷаҳои воқеии иқтисодӣ табдил дода шаванд.

Яке аз хусусиятҳои асосии иқтисоди ҷаҳонии муосир густариши технологияҳои рақамӣ мебошад. Рақамикунонӣ имрӯз ба фаъолияти низоми молиявӣ, бонкдорӣ, савдо, истеҳсолот ва идоракунии давлатӣ таъсири амиқ мерасонад.

Ҷорӣ намудани технологияҳои муосир дар фаъолияти сохторҳои давлатӣ метавонад дастрасии хизматрасониҳоро беҳтар намуда, шаффофияти муносибатҳои иқтисодиро баланд бардорад.

Дар ин самт рушди пардохтҳои ғайринақдӣ, хизматрасониҳои электронии давлатӣ, тиҷорати электронӣ, низомҳои муосири идоракунии молиявӣ ва баланд бардоштани саводнокии рақамии аҳолӣ аҳаммияти махсус доранд.

Бо вуҷуди ин, рақамикунонӣ танҳо масъалаи ҷорӣ намудани техникаву технология нест. Он тағйир додани тарзи тафаккур, такмили малакаҳои касбӣ ва омодагии ҷомеаро ба шароити нави иқтисодӣ низ тақозо менамояд.

Аз ин рӯ, рушди иқтисоди рақамӣ бояд бо омодасозии мутахассисони соҳибмаърифат, таҳкими амнияти иттилоотӣ ва густариши инфрасохтори рақамӣ ҳамоҳанг бошад.

Дар шароити рушди босуръати илм ва технология нақши ҷавонон дар пешрафти ҷомеа беш аз пеш меафзояд. Ҷавонони соҳибмаърифат, дорои малакаҳои касбӣ ва ҷаҳонбинии муосир метавонанд дар ташаккули иқтисоди рақобатпазир саҳми арзанда гузоранд.

Имрӯз аз насли ҷавон на танҳо азхуд намудани донишҳои назариявӣ, балки қобилияти истифодаи амалии онҳо, тафаккури таҳлилӣ, ташаббускорӣ ва масъулиятшиносӣ талаб карда мешавад.

Дар ин раванд, муассисаҳои таҳсилоти олӣ вазифаи муҳимро ба зимма доранд. Онҳо бояд мутахассисонеро омода намоянд, ки ба талаботи бозори меҳнат ҷавобгӯ буда, қобилияти ҳалли масъалаҳои мураккаби иқтисодӣ ва иҷтимоиро дошта бошанд.

Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон ҳамчун муассисаи таҳсилоти олии касбӣ дар самти омодасозии кадрҳои соҳаҳои иқтисод, молия, бонкдорӣ, муҳосибот ва идоракунӣ имкониятҳои муҳим дорад.

Баланд бардоштани сифати таълим, густариши корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ, истифодаи технологияҳои муосири таълим ва тақвияти робитаи донишгоҳ бо бозори меҳнат аз омилҳои муҳимми омодасозии мутахассисони рақобатпазир мебошанд.

Зеро рушди иқтисоди миллӣ пеш аз ҳама ба сатҳи дониш, малака ва масъулияти касбии инсон вобаста аст.

Яке аз арзишҳои муҳимми давлатдории муосири Тоҷикистон сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ мебошад. Таҷрибаи таърихии кишвар нишон медиҳад, ки ҳамдигарфаҳмӣ, таҳаммулпазирӣ ва ҳамкории созандаи ҷомеа барои пешрафти давлат аҳаммияти бузург доранд.

Ваҳдати миллӣ танҳо мафҳуми сиёсӣ нест. Он арзиши иҷтимоиест, ки дар эҳтироми ҳамдигар, риояи қонун, ҳифзи манфиатҳои умумимиллӣ ва иштироки фаъолонаи шаҳрвандон дар ҳаёти ҷомеа таҷассум меёбад.

Ҳар як шаҳрванд метавонад тавассути фаъолияти софдилонаи касбӣ, омӯзиш, меҳнат, эҳтиром ба қонун ва саҳмгузорӣ дар ободонии маҳалли зисти худ дар рушди кишвар иштирок намояд.

Аз ин нуқтаи назар, Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон метавонад барои баланд бардоштани маърифати шаҳрвандӣ, омӯзиши таърихи давлатдорӣ ва тақвияти ҳисси масъулият дар назди ҷомеа заминаи мусоид фароҳам оварад.

Ояндаи ҳар як давлат аз қарорҳо, иқдомҳо ва фаъолияти имрӯзаи ҷомеа вобаста мебошад. Барои Тоҷикистон низ рушди устувори иқтисодӣ, баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ, такмили низоми маориф, рушди илм ва технология, инчунин истифодаи самараноки захираҳои миллӣ аз вазифаҳои муҳим ба шумор мераванд.

Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва тағйирёбии босуръати муносибатҳои иқтисодӣ зарур аст, ки сиёсати рушди миллӣ ба талаботи замон мутобиқ бошад. Ин раванд ҳамкории давлат, муассисаҳои илмӣ, бахши хусусӣ ва ҷомеаи шаҳрвандиро тақозо мекунад.

Махсусан, рушди иқтисоди донишбунёд, дастгирии ташаббусҳои навоварона, таҳкими иқтидори инсонӣ ва баланд бардоштани фарҳанги молиявии аҳолӣ метавонанд барои ташаккули иқтисоди устувор заминаи муҳим фароҳам оваранд.

Дар ин раванд, саҳми ҳар як шаҳрванд, новобаста аз касбу вазифа, муҳим мебошад. Зеро пешрафти давлат натиҷаи фаъолияти муштараки ҷомеа ва масъулияти умумӣ дар назди Ватан аст.

 

Фирӯз СОЛИЕВ,

омӯзгори ДДМИТ