Дар ҷаҳони муосир яке аз масъалаҳои муҳими экологӣ, ки тамоми инсониятро ба ташвиш овардааст, тағйирёбии иқлим мебошад. Ин раванд на танҳо ба муҳити зист, балки ба иқтисод, саломатии инсон ва рушди устувори ҷомеа таъсири амиқ мерасонад.

Тағйирёбии иқлим тағйироти дарозмуддати ҳарорат, боришот ва дигар нишондиҳандаҳои иқлимӣ мебошад. Сабаби асосии он фаъолияти инсон, аз ҷумла сӯхтани сӯзишвории канданиҳо, буридани ҷангалҳо ва афзоиши партовҳои газҳои гулхонаӣ мебошад.

Яке аз омилҳои муҳими тағйирёбии иқлим зиёд шудани миқдори газҳои гулхонаӣ, ба монанди гази карбон (CO₂), мебошад. Ин газҳо гармиро дар атмосфера нигоҳ дошта, боиси баланд шудани ҳарорати Замин мегарданд. Илова бар ин, саноатикунонӣ, рушди нақлиёт ва истифодаи аз ҳад зиёди захираҳои табиӣ низ ба ин раванд таъсир мерасонанд.

Оқибатҳои тағйирёбии иқлим гуногунанд: баланд шудани ҳарорати миёнаи Замин, обшавии пиряхҳо, афзоиши офатҳои табиӣ (сел, хушксолӣ, тӯфонҳо), коҳиши захираҳои обӣ, таъсири манфӣ ба кишоварзӣ ва амнияти озуқаворӣ.

Барои Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки кишвари кӯҳсор аст, обшавии пиряхҳо метавонад ба камшавии захираҳои обӣ ва хатари офатҳои табиӣ оварда расонад.

Барои коҳиш додани таъсири тағйирёбии иқлим бояд тадбирҳои зерин амалӣ карда шаванд:

Истифодаи манбаъҳои барқароршавандаи энергия (офтобӣ, бодӣ);

Кам кардани партовҳои газҳои гулхонаӣ;

Нигоҳдорӣ ва барқарорсозии ҷангалҳо;

Баланд бардоштани маърифати экологӣ дар ҷомеа.

Донишҷӯён ва ҷавонон метавонанд дар ҳалли ин масъала нақши муҳим бозанд. Бо омӯзиши илм, иштирок дар барномаҳои экологӣ ва тарғиби тарзи ҳаёти сабз онҳо метавонанд ба ҳифзи муҳити зист саҳм гузоранд.

Тағйирёбии иқлим мушкилоти умумибашарӣ мебошад, ки ҳалли он ҳамкории тамоми кишварҳо ва ҷомеаро талаб мекунад. Ҳар як инсон метавонад бо амалҳои хурд, сарфаи энергия, ҳифзи табиат ва баланд бардоштани фарҳанги экологӣ дар ҳалли ин масъала саҳмгузор бошад.

 

Табрез АЗИЗМУРОДЗОДА,

донишҷӯи курси 3-и факултети иқтисод ва идоракунии давлатӣ