Ба истиқболи Рӯзи пойтахт ШАҲРСОЗУ ШАҲРДОРУ ШАҲРИЁР!
Дар замоне ки ҷаҳон бо суръати бесобиқа тағйир меёбад: иқтисодҳо рақамӣ мешаванд, шаҳрҳо ба марказҳои рақобати глобалӣ табдил меёбанд ва ҷомеаҳо ба сӯи шаклҳои нави зиндагӣ қадам мегузоранд, мафҳум ва рисолати роҳбарӣ низ дигаргун мегардад.
Имрӯз роҳбар на танҳо иҷрокунандаи вазифа, балки меъмори оянда, муҳандиси ҷомеа ва нигоҳбони арзишҳо аст.
Дар чунин фазои пурталотум симои роҳбаре, ки метавонад ҳамзамон се рисолат: шаҳрсозӣ, шаҳрдорӣ ва шаҳриёриро бо масъулият ва рисолати том бар уҳда гирад, ба як намунаи нодири роҳбарии муосир табдил меёбад.
Ин се мафҳум дар шахсияти Рустами Эмомалӣ ба таври ҳамоҳанг таҷассум ёфта, як модели ҷолиби идоракунии шаҳриро ба вуҷуд овардааст.
ДУШАНБЕ: АЗ ПОЙТАХТИ ОДӢ ТО ШАҲРИ СТРАТЕГӢ
Ҳар пойтахт дорои ду чеҳра аст: яке зоҳирӣ, ки дар биноҳо, кӯчаҳо ва майдонҳо инъикос меёбад; дигаре ботинӣ, ки дар тарзи идоракунӣ, фарҳанги шаҳрнишинӣ ва эҳсос, эътимод, эътиқод ва эътирофи шаҳрвандон таҷассум мешавад.
Душанбе имрӯз аз марҳилаи “шаҳри маъмулӣ” гузашта, ба як шаҳри стратегӣ табдил меёбад: шаҳре, ки на танҳо зиндагии сокинонашро таъмин мекунад, балки нақши муҳими минтақавӣ ва байналмилалӣ мебозад.
Ин тағйиротро метавон дар чанд самти калидӣ мушоҳида кард:
инфрасохтори муосир - роҳҳои васеъ, нақлиёти танзимшуда, дилпурӣ барои гаштугузор, кору фароғати шабона,
экология ва фазои сабз - боғҳо, гулгаштҳо ва минтақаҳои истироҳатӣ,
меъмории миллии муосир - ҳамгироии анъанавии навоварона дар омезиш бо
шаҳрдории рақамӣ-истифодаи технология дар шакли идоракунӣ.
Ин ҳама нишон медиҳад, ки шаҳр ба як платформаи рушди устувор табдил ёфтааст.
РИСОЛАТИ АВВАЛ:
ШАҲРСОЗӢ - ФАЛСАФАИ БУНЁДИ ОЯНДА
Шаҳрсозӣ танҳо сохтани бино нест. Ин санъати тарҳрезии зиндагӣ аст.
Роҳбари воқеӣ пеш аз он ки роҳ созад, бояд самтро муайян кунад. Пеш аз он ки бино бунёд намояд, бояд дарк кунад, ки он бино ба зиндагии мардум чӣ таъсир мерасонад. Ин аст фарқи байни сохтмон ва шаҳрсозӣ.
Дар ин замина, фаъолияти роҳбарияти шаҳр ба як низоми мукаммали банақшагирӣ такя мекунад, ки дар он ҳар як лоиҳа дорои ҳадафи иҷтимоӣ мебошад, рушди инфрасохтор бо афзоиши аҳолӣ ҳамоҳанг аст ва муҳимтар аз ҳама муҳити зист ҳамчун арзиши стратегӣ ҳифз мешавад.
Шаҳрсоз дар асл меъмори орзуҳои мардум аст. Ӯ шаҳреро месозад, ки дар он инсон худро амн, озод ва хушбахт эҳсос мекунад.
РИСОЛАТИ ДУЮМ:
ШАҲРДОРӢ - САНЪАТИ ИДОРАКУНИИ МУРАККАБ
Агар шаҳрсозӣ ба оянда нигаронида шуда бошад, пас шаҳрдорӣ ба имрӯз ва ҳаррӯза вобаста аст. Ин як кори нозук ва мураккаб аст, ки ҳамзамон: идоракунии иқтисодӣ, танзими иҷтимоӣ, назорати инфрасохтор ва таъмини тартиботро дар бар мегирад.
Шаҳрдор дар маркази як шабакаи бузурги масъулият қарор дорад. Ҳар як қарор - аз таъмири як кӯча то ҷалби сармоягузории хориҷӣ - метавонад ба зиндагии ҳазорҳо нафар таъсир расонад.
Дар чунин шароит, роҳбари муосир бояд: зуд қарор қабул кунад, аммо дар андеша ва тасмими ниҳоӣ қатъӣ бошад, навовар бошад, аммо ба арзишҳо содиқ бимонад.
Ин тавозуни нозук аст, ки кам шахсиятҳоеро дар симои Рустами Эмомалӣ таърих дар ҳофиза дорад.
РИСОЛАТИ СЕЮМ:
ШАҲРИЁРӢ - РОҲБАРӢ ҲАМЧУН РИСОЛАТ
Калимаи “шаҳриёр” моро ба умқи таърих мебарад: ба замоне ки роҳбарӣ на танҳо қудрат, балки ахлоқ ва масъулият буд.
Имрӯз, дар асри технология ва прагматизм, ин мафҳум боз ҳам муҳимтар мегардад. Зеро бе арзишҳо, ҳатто пешрафт метавонад ба бӯҳрон табдил ёбад.
Шаҳриёр касест, ки
дар маркази сиёсат инсонро мегузорад ва адолатро аз манфиат боло медонад,
ваҳдатро аз ихтилоф авлотар мешуморад.
Ин ҷанба ба роҳбарӣ маъно мебахшад. Онро аз як вазифаи маъмурӣ ба як миссияи таърихӣ табдил медиҳад.
ҶАВОНЕ БО ЭНЕРГИЯИ РУШД
Яке аз омилҳои асосии муваффақияти ҳар ҷомеа истифодаи дурусти нерӯи ҷавонон аст. Тоҷикистон кишвари ҷавон аст ва ин на танҳо демография, балки як имконияти стратегӣ мебошад.
Дар ин замина, сиёсати шаҳр ба рушди маориф ва технология, дастгирии стартапҳо ва соҳибкорӣ, фароҳам овардани фазои эҷодӣ равона шудааст.
Ҷавонон имрӯз на танҳо истиқоматкунандагону истифодабарандагони шаҳри Душанбе, балки ҳаммуаллифони он мебошанд, ки роҳбари ҷавону пурэнержӣ ва хастанопазире чун Рустами Эмомалӣ намунаи ибрати онҳост ва пешгоми ташаббусҳову ибтикороти тоза ба тоза мебошад.
ДУШАНБЕ - БРЕНДИ ШАҲРҲОИ МУОСИР
Имрӯз пойтахти Тоҷикистон на танҳо як маркази миллӣ, балки як бренди шаҳри намунавӣ мебошад. Шаҳрҳое, ки худро дуруст муаррифӣ мекунанд, метавонанд сармоя, сайёҳ ва эътиборро ҷалб намоянд.
Душанбе тадриҷан ба чунин як шаҳр табдил меёбад:
баргузории форумҳо ва чорабиниҳои байналмилалӣ,
рушди дипломатияи шаҳрӣ,
таҳкими робитаҳои фарҳангӣ ва ғайра аз ин қабил аст.
Ин раванд нишон медиҳад, ки пойтахти тоҷикон на танҳо барои сокинонаш, балки барои ҷаҳон низ муҳим мегардад.
ШАҲРСОЗ, ШАҲРДОР, ШАҲРИЁР - МОДЕЛИ РОҲБАРИИ НАВ
Шаҳрсоз, Шаҳрдор, Шаҳриёр!
Се калима - се сутун - як низом.
Аввалӣ ояндаро месозад,
дуюмӣ имрӯзро идора мекунад ва
сеюмӣ ба ду мафҳуми аввалӣ маъно, самт, шукуҳ ва шаҳомат мебахшад.
Маҳз ҳамгироии ин се унсур аст, ки роҳбариро аз як фаъолияти оддӣ ба як санъати олӣ табдил медиҳад.
ДУШАНБЕ -ОИНАИ ТАЪРИХ
Таърихро на танҳо вақт, балки шахсиятҳо месозанд. Шаҳрҳо бошанд, саҳнаи ин таъриханд. Дар кӯчаҳо, биноҳо ва фазои онҳо на танҳо санг ва бетон, балки идея, ирода ва ормон ҷой дорад.
Имрӯз Душанбе дар марҳилаи нави рушди худ қарор дорад - марҳилае, ки дар он шаҳр ба як намунаи идоракунии муосир табдил меёбад.
Дар чунин шароит роҳбаре, ки метавонад ҳамзамон
бунёд кунад,
идора намояд
ва арзишҳоро ҳифз кунад,
ба як симои калидии замон табдил меёбад.
Шаҳрсоз, шаҳрдор, шаҳриёр - ин танҳо як тавсифи хушки зимомдории Рустами Эмомалӣ нест. Ин формулаи роҳбарии асри XXI аст, ки хоси ӯст.
Ва маҳз чунин роҳбарист, ки метавонад шаҳрро ба сатҳи нав бардошта, онро ба як фазои воқеии зиндагии шоиста табдил диҳад. Фазое, ки дар он ҳар шаҳрванд худро қисми як ҷомеаи бузург эҳсос мекунад.
Маҳмадалӣ ОЧИЛДИЕВ - сардори шуъбаи иттилоот ва нашрияи ДДМИТ
Тоҷ
Рус
Eng