Дар шароити муосири рушди иқтисоди бозорӣ фаъолияти соҳибкорӣ ҳамчун яке аз омилҳои калидии пешрафти иқтисодӣ ва иҷтимоии давлат ба ҳисоб меравад. Рушди соҳибкорӣ на танҳо ба зиёд гардидани истеҳсолот ва хизматрасонӣ мусоидат мекунад, балки барои таъсиси ҷойҳои нави корӣ, баланд бардоштани сатҳи даромаднокии аҳолӣ ва ғанӣ гардонидани буҷети давлатӣ нақши муҳим мебозад. Аз ин рӯ, дастгирӣ ва ҳавасмандгардонии соҳибкорон ба яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ табдил ёфтааст.

Дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии ҷумҳурӣ ќайд карда шуд, ки дар ин давра, рушди иқтисодӣ ҳар сол ба ҳисоби миёна 8,7 фоиз, аз ҷумла истеҳсоли маҳсулот дар соҳаҳои саноат 20 фоиз, кишоварзӣ 8,4 ва ҳаҷми хизматрасониҳои пулакӣ 11,7 фоиз афзоиш меёбад. Соли 2025 маҷмуи маҳсулоти дохилии кишвар ба 173 млрд сомонӣ расида, суръати рушди воқеии он 8,4 фоизро ташкил дод, ки аз рушди фаъолияти соњибкорї гувоњӣ медињад. Роњбари давлат ба сохторњои дахлдор супориш доданд, ки дар баробари ин, моро зарур аст, ки суръати рушди иқтисоди миллиро дар соли 2026 на кам аз 8 фоиз ва солҳои минбаъда низ устувории нишондиҳандаҳои макроиқтисодиро таъмин намоем.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ба рушди фаъолияти соҳибкорӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир мегардад. Сиёсати иқтисодии давлат, аз ҷумла дар Паёмҳои Президенти кишвар муњтарам Эмомалӣ Раҳмон ба фароҳам овардани муҳити мусоиди сармоягузорӣ, сода намудани расмиёти маъмурӣ ва ҷорӣ намудани имтиёзҳои гуногун барои соҳибкорон равона гардидааст. Ин тадбирҳо имкон медиҳанд, ки бахши хусусӣ рушд ёфта, саҳми он дар иқтисоди миллӣ мунтазам афзоиш меёбад.

Дар шароити муосири рушди босуръати иқтисодиёти ҷаҳонӣ, масъалаи саноатикунонии кишварҳо ба яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иқтисодӣ табдил ёфтааст. Ҳар як давлат талош менамояд, ки бо истифодаи самараноки захираҳои мавҷуда ва имкониятҳои дохилӣ заминаи устувори рушди иқтисодиро фароҳам оварад ва сатҳи некуаҳволии аҳолиро баланд бардорад.

Дар чунин шароит рушди фаъолияти соҳибкорӣ нақши калидӣ мебозад. Соҳибкорӣ ҳамчун муҳаррики асосии иқтисодиёт баромад намуда, ба таъсиси корхонаҳои истеҳсолӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои муосир ва афзоиши иқтидори саноатӣ мусоидат мекунад. Маҳз фаъолияти фаъолонаи соҳибкорон метавонад равандҳои саноатикунониро суръат бахшида, иқтисоди миллиро ба сатҳи нави рушд барорад.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ рушди соҳибкорӣ аҳамияти махсус пайдо намудааст. Он ҳамчун неруи асосии пешбарандаи иқтисодиёт баромад карда, дар ташаккули бахши саноат, таъсиси ҷойҳои нави корӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисоди миллӣ саҳми назаррас мегузорад. Аз ин рӯ, дастгирӣ ва таҳкими фаъолияти соҳибкорӣ яке аз шартҳои муҳим барои ноил шудан ба ҳадафҳои стратегии рушди кишвар ба ҳисоб меравад.

Фаъолияти соҳибкорӣ на танҳо ба таъсиси ҷойҳои нави корӣ мусоидат мекунад, балки барои рушди соҳаҳои гуногуни иқтисоди миллӣ, махсусан саноат заминаи мусоид фароҳам меорад. Бо ташаббус ва сармоягузории соҳибкорон корхонаҳои истеҳсолӣ бунёд гардида, иқтидори саноатии кишвар тадриҷан меафзояд. Ин раванд ба афзоиши ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти ватанӣ, кам гардидани вобастагӣ аз воридот ва беҳтар гардидани тавозуни савдо мусоидат менамояд.

Имрӯзҳо дар шароити рақобати шадиди бозори ҷаҳонӣ, кишварҳое, ки фаъолияти соҳибкориро ҳамаҷониба дастгирӣ мекунанд, ба натиҷаҳои назаррас ноил мегарданд. Зеро соҳибкорон бо истифода аз технологияҳои навтарин, усулҳои самараноки идоракунӣ ва роҳҳои муосири истеҳсолот метавонанд маҳсулоти рақобатпазир истеҳсол намоянд. Дар навбати худ, ин омил ба рушди устувори саноат ва таҳкими мавқеи кишвар дар бозори байналмилалӣ мусоидат мекунад.

Ҳамин тариқ, рушди фаъолияти соҳибкорӣ барои Тоҷикистон аҳамияти стратегӣ дошта, метавонад ба як неруи асосии пешбарандаи саноатикунонии кишвар табдил ёбад. Бо фароҳам овардани шароити мусоид барои фаъолияти соҳибкорон, беҳтар намудани муҳити сармоягузорӣ ва татбиқи технологияҳои муосир, Тоҷикистон метавонад ба марҳилаи нави рушди иқтисодӣ ворид гардад. Ин раванд на танҳо ба пешрафти саноат, балки ба баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ ва таҳкими мавқеи кишвар дар арсаи байналмилалӣ мусоидат хоҳад кард.

Яке аз самтњои асосии рушди фаъолияти соњибкорї ин имтиёзҳои андозӣ бањисоб меравад, яке аз воситаҳои муҳим барои рушди фаъолияти соҳибкорӣ мебошанд. Онҳо ба соҳибкорон имкон медиҳанд, ки хароҷотро кам кунанд, сармоягузориро зиёд намоянд ва фаъолияти худро васеъ мегардонад.

Рушди фаъолияти соҳибкорӣ дар Паёмҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иқтисодии кишвар ба ҳисоб меравад. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёмҳои солонаи худ пайваста ба зарурати беҳтар кардани фазои сармоягузорӣ, дастгирии соҳибкорони ватанӣ ва рушди бахши хусусӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамояд.

Дар Паём таъкид мешавад, ки соҳибкорӣ муҳаррики асосии рушди иқтисоди миллӣ мебошад. Бо рушди ин соҳа, на танҳо ҳаҷми истеҳсолот меафзояд, балки ҷойҳои нави корӣ низ таъсис ёфта, сатҳи зиндагии аҳолӣ баланд мегардад. Аз ин рӯ, давлат кӯшиш менамояд, ки бо роҳи коҳиш додани монеаҳои маъмурӣ ва сода намудани расмиёти бақайдгирӣ фаъолияти соҳибкоронро осон мегардонад.

Яке аз самтҳои муҳими зикршуда дар Паём такмили низоми андозбандӣ ва пешниҳоди имтиёзҳои андозӣ мебошад. Президенти кишвар борҳо қайд намудааст, ки андозҳо бояд рушди соҳибкориро ҳавасманд созанд, дар ин замина, ҷорӣ намудани низомҳои содакардашудаи андозбандӣ ва додани имтиёзҳо барои соҳаҳои афзалиятнок (ба мисли саноат, кишоварзӣ ва технология) аҳамияти калон доранд.

Ҳамчунин, дар Паём ба масъалаи ҷалби сармоягузории хориҷӣ диққати махсус дода мешавад. Барои ин, беҳтар кардани фазои ҳуқуқӣ, таъмини ҳифзи ҳуқуқи соҳибкорон ва баланд бардоштани шаффофияти иқтисодӣ зарур дониста мешавад. Сармоягузорӣ, дар навбати худ, ба ворид шудани технологияҳои муосир ва рушди истеҳсолоти рақобатпазир мусоидат мекунад.

Дастгирии соҳибкории хурду миёна низ аз нуктаҳои муҳими Паём ба шумор меравад. Ин бахш ҳамчун асоси иқтисоди бозорӣ эътироф шуда, барои рушди он барномаҳои давлатӣ, қарзҳои имтиёзнок ва инфрасохтори дастгирӣ пешбинӣ мегарданд. Таваҷҷуҳи махсус ба рушди соҳибкории истеҳсолӣ дода мешавад, зеро он метавонад вобастагии кишварро аз воридот коҳиш диҳад.

Дар маҷмуъ, сиёсати давлатӣ ба рушди устувори соҳибкорӣ, беҳтар кардани муҳити сармоягузорӣ ва баланд бардоштани саҳми бахши хусусӣ дар иқтисодиёт равона гардидааст. Ин раванд заминаи муҳим барои таъмини рушди иқтисодии дарозмуддат ва беҳбудии иҷтимоии аҳолӣ мебошад.

Хулоса, рушди бахши хусусӣ, ҷалби сармоягузорӣ ва дастгирии соҳибкорон заминаи мусоид барои ташаккули иқтисоди саноатӣ фароҳам меорад.

Соҳибкорӣ ба афзоиши истеҳсолоти ватанӣ, ворид намудани технологияҳои муосир ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ мусоидат намуда, раванди саноатикунониро суръат мебахшад. Ҳамзамон, сиёсати давлатӣ дар самти пешниҳоди имтиёзҳои андозӣ, содагардонии расмиёти маъмурӣ ва беҳтар кардани муҳити сармоягузорӣ нақши ҳалкунанда дорад.

Ҳамин тавр, метавон хулоса кард, ки рушди устувори фаъолияти соҳибкорӣ шарти зарурии расидан ба ҳадафи стратегии саноатикунонии босуръати кишвар буда, татбиқи самараноки сиёсати давлатӣ дар ин самт омили асосии пешрафти иқтисоди миллӣ ба ҳисоб меравад.

 

Ҳумайни САЪДИЕВ,

Абдумалик САФАРОВ,

омӯзгорони ДДМИТ